Texel Culinair 1: ambachtelijk rondje eiland in de Tasty Tour

op 07.04.15 gepubliceerd in In de media

Texel Culinair 1: ambachtelijk rondje eiland in de Tasty Tour

Elk tweede weekend van september staat De Koog helemaal in het teken van Texel Culinair, een evenement waarin lokale producten en restaurants in het zonnetje worden gezet. Het thema van 2014 is ‘zilte groenten en zeewier.’ Het was een eer om hierbij te mogen zijn om het eten, het (gelukkig!) prachtige nazomerweer en het speciaal ontworpen dag- en avondprogramma te beleven.

De zaterdagochtend en -middag stonden in het teken van de Tasty Tour: een reisje (met nadruk op –je, want Texel heeft nog veel meer te bieden) langs een aantal van de pure, eerlijke en ambachtelijke producenten & producten die het eiland rijk is. De tour werd georganiseerd door de VVV Texel en begeleid door Annette van Ruitenburg, kok en culinair schrijfster en inmiddels al zo’n twintig jaar woonachtig op Texel. Alhoewel je dan eigenlijk nog steeds geen eilander mag heten, ben ik ervan overtuigd dat weinig eilanders meer kennis van de Texelse producten en lekkernijen hebben dan Annette.

Het eerste bezoek stond in het teken van shii-takes bij de Texelse paddenstoelenkwekerij. Met het kweken van paddenstoelen speelt Maarten Dijker perfect in op de trend van smaakvol en gezond eten. Shiitakes zijn vetarm, werken cholesterol- en bloeddrukverlagend en zitten vol vitaminen B12. Dat laatste, in combinatie met een rijke vlezige smaak, maakt shiitakes tot een ideale vleesvervanger. Maarten is in 2008 begonnen met de kweek van shiitakes en heeft inmiddels de optimale omstandigheden gerealiseerd voor een succesvolle oogst. 100% biologisch natuurlijk! Krijg je in een Texels restaurant shiitakes op je bord? Grote kans dat ze in Maartens schuur gekweekt zijn! Ook kun je op het eiland lekkernijen als shiitake tapenade en pesto kopen, gemaakt met shii-takes van de Texelse paddenstoelenkwekerij. Zonder allerlei kunstmatige toevoegingen; gewoon pure ingrediënten en een eerlijke smaak. Ik vond het heerlijk!

Zelf groenten en fruit plukken wordt steeds populairder. Ik verbaas me er vooral over dat die populariteit nu pas echt op stoom komt. Vroeger, als klein meisje, ging ik vaak al met mijn zusje en ouders appels en peren plukken in een fruitboomgaard in het dorp. De Zelfpluktuin op Texel bestaat ook al 20 jaar en is een plek waar je zelf allerlei biologisch gekweekte groente en fruit kunt plukken. In het seizoen kan de ruim drie hectare grote tuin dagelijks op 500-1000 bezoekers rekenen. Wij begrepen al heel snel waarom: heerlijk zoete aardbeien, frambozen, bramen en nog veel meer. Je eigen bakje pakken, volladen en bij de kassa afrekenen: alle fruit voor een vaste prijs per kilo. Alles weer biologisch. Omdat het biologisch werken behoorlijk arbeidsintensief is, wordt op dit moment een speciale robot ontwikkeld die kan helpen met het bestrijden van slechte schimmels en ongedierte. Ik vind het concept zelfplukken fantastisch; het is niet alleen lekker, vers en goed voor de lokale economie, maar ook een prachtige manier om jonge kinderen meer te leren over de herkomst van ons eten.

De derde stop bracht ons bij een oude (1625!) Texelse stolpboerderij: de Waddel. De schapen en lammeren lopen door het eeuwenoude Texelse tuinwallenlandschap. Boer Jan-Willem Bakker houdt hier ongeveer 500 schapen, waarvan een groot deel voor de fokkerij en vleesproductie en een kleiner deel om gemolken te worden. Van de melk wordt terplekke kaas gemaakt, welke in het kleine boerderijwinkeltje wordt verkocht. De rauwmelksekaas is behoorlijk speciaal, want hij wordt niet geplastificeerd. Zo wordt er een natuurlijke korst geproduceerd, iets wat de smaak ten goede komt. En dat proef je! Naast schapenkaas, produceert Jan-Willem lamsvlees volgens het Waddengoud keurmerk, het keurmerk voor duurzame producten en diensten uit het waddengebied. Waddengoud stelt eisen aan een brede reeks aspecten; van culinaire kwaliteit, herkomst en medicijngebruik tot aan dierenwelzijn en natuurbehoud. Omdat de schapen van boer Jan-Willem jaarrond buiten staan (behalve de korte lammerperiode), hebben wij ze niet van dichtbij kunnen bewonderen.

Hierna bracht de bus ons bij waarschijnlijk de bekendste kaasboerderij van Texel: de Wezenspyk. Op de boerderij wordt Texelse kaas gemaakt van schapen-, geiten- en koeienmelk. De Texelse schapenkaas behoort tot de Slow Food familie en is opgenomen in de Ark van de Smaak. Slow Food op Texel draait om het verbinden van producenten, consumenten en de horeca en streeft naar meer bekendheid en erkenning van traditionele, ambachtelijke streekproducten. De Ark van de Smaak is een lijst met bijzondere voedingswaren en moeten aan vijf criteria voldoen om in de Ark opgenomen te worden. Daarbij staan kwaliteit, kleinschaligheid, het lokale karakter en een zekere mate van bedreiging in het voortbestaan centraal.

Ons laatste bezoek was er één aan een bijzonder inspirerend initiatief; het kweken van groenten in een zilte omgeving. Zoet water is in verhouding tot zout water schaars op onze planeet. Om ons eten te kunnen kweken is veel zoet water nodig. De behoefte aan zoet water maakt heel veel landbouwgebieden op papier ongeschikt voor het verbouwen van groenten, omdat ze verzilt zijn of door de stijgende zeespiegel verder verzilten. In Nederland gaat het om een gebied van 125.000 voetbalvelden. Op Texel worden verzilte gebieden gezien als een enorme kans voor voedselproductie. Marc van Rijsselberghe houdt zich met Proefbedrijf Texel sinds 2010 bezig met het testen van zouttolerante gewassen. De eerste ervaringen zijn positief! In 2011 is op Texel de eerste oogst zouttolerante aardappels binnengehaald. Ze worden als culinaire aardappel op de markt gebracht onder de naam Marc van Rijsselberghe zilte piepers. Komend jaar zal een ander zouttolerant aardappelras ook zijn weg vinden naar Pakistan, waar de Texelse piepers hopelijk kunnen bijdragen aan voedselproductie en armoedebestrijding. Piepers met een missie dus.

De Tasty Tour was een bijzondere kennismaking met Slow Food op het eiland. Eerlijkheid, ambacht en pure producten voorop. Maar daarnaast was het een kennismaking met de openheid, vriendelijkheid en kleinschaligheid van het eiland. Als toerist en consument ben je overal welkom. Vrijwel elke boer heeft een winkeltje of kraampje aan de weg waar lokale producten verkocht worden. En nog zo’n pluspunt: in de meeste gevallen kan je eenvoudig een praatje aanknopen met de boer of teler. Ga er eens langs, je kijkt je ogen uit!

Na de Tasty Tour was het tijd om het evenement in de Koog te bezoeken. Hou mijn blog in de gaten voor het vervolg dus!

Zie het complete blog van De Groene Bourgondiër hier.